Burak


➽ Sezonowe warzywa i owoce- miesiąc listopad

Wiedziałeś, że zwykły burak czerwony ma w sobie tyle zdrowia i uroku- nie to zobacz

 

 

POCHODZENIE I UPRAWA

Gatunek w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Wszystkie znane odmiany buraka pochodzą od buraka dzikiego, który rośnie do dzisiaj na Bliskim Wschodzie, między wybrzeżami Morza Śródziemnego i Czarnego, w okolicach Morza Kaspijskiego i w Indiach. W Polsce pospolita roślina uprawna.

Burak to roślina uprawna wywodząca się z dzikiej odmiany pochodzącej z Bliskiego Wschodu. Istnieje kilka odmian, spośród których wyróżniamy m.in. buraka liściowego (czyli botwinę) oraz korzeniowego.

Wśród bulwiastych odmian znajdują się buraki cukrowe (wykorzystywane do produkcji cukru), pastewne (stanowiące pożywienie dla zwierząt hodowlanych) oraz buraki ćwikłowe, które trafiają na nasze talerze.

Buraki uprawia się głównie w celach spożywczych, ale nie tylko. Pozyskuje się z nich naturalny barwnik wykorzystywany głównie do barwienia produktów spożywczych. Dzięki bogactwu witamin i minerałów, buraki są też cenionym składnikiem farmaceutycznym, a nawet surowcem kosmetycznym.

 

WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE

Właściwości lecznicze i wartości odżywcze buraków są znane nie tylko w Polsce. Nad Morzem Śródziemnym burak jest popularny od co najmniej 4000 lat, kiedy znany był burak dziki. Działanie lecznicze buraka cenili też medycy starożytnego Babilonu. Za ich przykładem poszli Grecy i Rzymianie. Potomkowie tych ostatnich tak zasmakowali w tym warzywie, że zaczęli jeść nawet jego mizerne korzonki. Dlatego próbowali zwiększyć ich rozmiar. Udało się to dopiero włoskim ogrodnikom w XVI wieku. Z czasem buraki stały się bardziej zróżnicowane. Dziś znamy ćwikłowe, pastewne i cukrowe, które zrobiły oszałamiającą karierę za czasów Napoleona, kiedy w Europie pozbawionej dostaw cukru z trzciny zaczęto szukać nowych metod jego pozyskiwania.

Buraki wzmacniają układ krwionośny

Mimo że buraki nie są bogatym źródłem żelaza, to wspaniały środek krwiotwórczy, dawno uznany przez medycynę naturalną. Zapobiega anemii, co więcej, wspomaga leczenie białaczki. Zawarte w burakach barwniki należą do bardzo silnych przeciwutleniaczy i czterokrotnie zwiększają przyswajanie tlenu przez komórki. Wspomagają więc układ krwionośny.

Kwas foliowy, w który obfitują buraki, nie tylko warunkuje prawidłowy rozwój płodu, ale też pomaga usunąć z krwiobiegu homocysteinę – jej wysoki poziom może wywołać choroby serca. Buraki pomagają unormować poziom cholesterolu, przeciwdziałają też zwapnieniom naczyń krwionośnych.

 

♥ Sok z czerwonego buraka skutecznie obniża ciśnienie krwi

Wystarczy jedna szklanka dziennie soku z czerwonego buraka, aby znacznie obniżyć skurczowe ciśnienie krwi, jak wskazuje badanie opublikowane przez magazyn Nutrition. Wszystko za sprawą zawartych w soku z buraka azotanów, które w naszym organizmie przekształcają się w tlenek azotu. Tlenek azotu rozluźnia naczynia krwionośne i ułatwia przepływ krwi. Wyniki innego badania wykazały, że codzienne picie soku z czerwonego buraka przez zaledwie 4 tygodnie znacznie obniżyło ciśnienie krwi w badanej grupie 68 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

 

♥ Buraki na wątrobę i na kaca

Z uwagi na działanie oczyszczające buraki świetnie wspomagają pracę wątroby, a dzięki właściwościom zasadotwórczym wspaniale znoszą kaca. Betamina reguluje pracę wątroby i przewodów żółciowych, a także woreczka żółciowego – jest to zatem znakomite lekarstwo dla wszystkich chorych na wątrobę czy woreczek żółciowy. Burak dzięki swoim właściwościom „spalającym tłuszcz” i chroniącym wątrobę, polecany jest także w przypadku gdy wątroba niedomaga z powodu tzw. problemu alkoholowego.

 

♥ Buraki a wrzody żołądka, hemoroidy i zespół jelita drażliwego

Obserwuje się niesamowite właściwości gojące soku z buraka na owrzodzenie w obrębie przewodu pokarmowego. Burak wykazuje dobroczynny wpływ w przypadkach zapalenia żołądka, wrzodów żołądka oraz hemoroidów (żylaki odbytu). Wspaniale zwalcza zgagę i zaparcia. Regularne spożywanie buraków w sposób zauważalny reguluje pracę przewodu pokarmowego. Polecane również w chorobach jelita.

 

♥ Buraki mają silne działanie zasadotwórcze

Dlatego zalecane są wszystkim lubującym się w potrawach zakwaszających, czyli w daniach: mięsnych, ciastach, pieczywie i słodyczach. Kwaśne środowisko to świetne warunki dla rozwoju raka i innych poważnych chorób. Zbyt kwaśny odczyn osłabia również układ kostny – powstaje osteoporoza. Sok z buraka najlepiej pić rozcieńczony ciepłą wodą, gdyż jego silne właściwości alkalizujące (zasadotwórcze) mogą powodować nudności. Klasyczny czerwony barszcz jest doskonałym remedium na problemy takie jak: zgaga (także zgaga ciążowa), pieczenie w dołku czy nadkwasota żołądka.

 

♥ Buraki na odchudzanie

Burak czerwony ma odchudzające działanie, gdyż:

  • ma wysoką zawartość błonnika, który nie ma sobie równych dla wszystkich zmagających się z nadwagą (daje uczucie sytości)
  • przyśpiesza przemianę materii
  • wspomaga leczenie otyłości – redukcja tkanki tłuszczowej
  • hamuje apetyt na słodycze

 

♥ Buraki oczyszczają organizm (naturalny detoks)

Burak przyśpiesza wydalanie toksyn z organizmu gdyż wspomaga pracę wątroby, jelit i nerek. Oczyszcza również krew, obniża ciśnienie krwi, usuwa kwas moczowy z organizmu. Spożywanie buraka zapewnia efektywną detoksykację organizmu – to jedno z najlepszych pod tym względem warzyw. Korzenie buraka zawierają znaczne ilości pektyny, co wspomaga wydalanie z organizmu metali ciężkich, mikroorganizmów niebezpiecznych dla układu trawiennego i nadmiaru cholesterolu.

W jaki sposób oczyszcza nasz organizm?

  • przez eliminację  mocznika z organizmu
  • usuwa szkodliwe drobnoustroje – blokuje ich zdolność przylepiania się do tkanek
  • za sprawą substancji pektynowych ułatwia trawienie
  • obniża poziom cholesterolu
  • przeciwdziała miażdżycy
  • hamuje procesy gnilne w jelitach

 

♥ Buraki a depresja, nerwica, bezsenność, koncentracja i pamięć

W burakach występuje betaina – ta sama substancja, którą stosuje się w niektórych formach leczenia depresji. Zawierają one także tryptofan, który niejako „relaksuje umysł” i daje poczucie zadowolenia ( poczucie szczęścia – podobnie jak czekolada gorzka). Kwas foliowy działa kojąco i uspokajająco, więc pomaga w zasypianiu osobom mającym problemy ze snem. Ponadto buraki poprawiają ogólne samopoczucie, wzmagają koncentrację, refleks, pamięć, zmniejszają napięcie nerwowe, leczą stres, depresję, apatię, różnego rodzaju nerwice, zaburzenia snu. Dzieje się tak z uwagi na zawarty w burakach lit i magnez. Lit nasila działanie magnezu i tryptofanu, w wyniku czego wytwarza się serotonina. 

 

♥ Buraki na potencję – naturalna viagra

Już w starożytności Rzymianie używali buraki jako afrodyzjaki. I nie jest to żadna legenda, ale fakty stwierdzone naukowo. A wszystko to za sprawą boru, który bezpośrednio wpływa na produkcję hormonów odpowiedzialnych za popęd seksualny i libido.

 

♥ Buraki a rekonwalescencja – legalny doping sportowy na brak energii

Po wypiciu dwóch szklanek soku z buraka czuje się porządny zastrzyk energii. Dzięki cukrom buraki są słodkie i mają nieco kalorii. Ale nie są to cukry rafinowane szybko uwalniane do krwi (w przeciwieństwie do czekolady). Bardzo polecane dla sportowców i osób aktywnych. Burak spowalnia wchłanianie się tlenu (dzięki azotanom tam zawartym), a co za tym idzie – wolniej się męczymy. Ponadto, pomaga usuwać szybciej zakwasy (gdy dzień wcześniej się przetrenowaliśmy, albo dopiero zaczynamy trenować), przyczynia się do odżywiania fizjologicznego organizmu oraz budowy mięśni i poprawy kondycji.

 

♥ Buraki na demencję (choroba alzheimera)

A wszystko to za sprawą dobroczynnego działania buraków na krew. Wraz ze wzrostem wieku, zwiększa się ilość obszarów w mózgu, które są niedostatecznie ukrwione, a to z kolei wpływa na rozwój demencji i zaburza funkcje poznawcze. Naukowcy wykazali, ze buraki mogą zwiększyć przepływ krwi w mózgu dzięki wysokiej zawartości azotanów w tym warzywie. Azotany rozszerzają naczynia krwionośne i poprawiają przepływ tlenu i krwi przez tkanki. Wysoko azotanowa dieta wzmaga przepływ tlenu do istoty białej płatów czołowych, dokładnie tam, gdzie demencja się zaczyna.

 

♥ Burak na niepłodność i w ciąży

Buraki są bardzo bogatym źródłem kwasu foliowego, a ten uczestniczy w kluczowych procesach jeśli chodzi o prawidłowy rozwój płodu. Dla osób starających się o potomstwo warto wprowadzić buraki do diety już 90 dni przed planowanym poczęciem: ze względu na wspomniany kwas foliowy, ale też fakt, że burak wymiata wolne rodniki, które to z kolei uszkadzają DNA ( ogromnie ważne dla zdrowej ciąży), ze względu też na ogólną detoksykację organizmu, a co być może najistotniejsze w leczeniu niepłodności to fakt, że burak może zwiększyć poziom hormonów płciowych odpowiedzialnych za jajeczkowanie (owulacja). Ze względu na to, że burak poprawia krążenie krwi – w tym także macicy – bardzo wskazane jest jego spożywanie w fazie lutealnej. Buraki są niskokaloryczne – 100g zawiera tylko 38 kcal  w 30% pokrywa dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy niezbędny do prawidłowego rozwoju płodu. Ponadto cynk, mangan i miedź wspomagają wzrost, rozwój i rozmnażanie, pozytywnie wpływają na funkcjonowanie gruczołów płciowych. Dlatego też buraki skutecznie wspomagają leczenie niepłodności.

 

♥ Buraki a laktacja

Liście buraka ćwikłowego lekko zbić tłuczkiem do mięsa obłożyć nimi obolałe piersi. Owinąć lekko bandażem i trzymać godzinę. Taki okład łagodzi stany zapalne sutków.

 

♥ Buraki a grzybica stóp

Podaję prosty przepis zamiast kupować drogie maści w aptece. Surowego buraka zetrzeć na tarce i nałożyć na stopy, zawinąć w torebkę foliową i ręcznik. Trzymać 2 godziny. Kuracja powinna trwać minimum 2 tygodnie.

 

Jak widać uzbierało się tego trochę 🙂 Podsumowując i dodając pozostałe właściwości lecznicze nie ujęte wyżej wyjdzie nam niezła lista:

  • ma działanie przeciwkaszlowe
  • silnie grzybobójcze
  • łagodzi ból gardła (angina)
  • wzmacnia odporność przy grypie
  • pomaga zwalczyć objawy przeziębienia i grypy
  • wspomaga gojenie się owrzodzeń
  • burak ćwikłowy przyspiesza rozkład kwasu żołądkowego
  • przyczynia się do poprawy trawienia wstępnego białek i wchłaniania aminokwasów
  • lekkie działanie moczopędne redukuje ciśnienie krwi
  • przywraca równowagę kwasowo-zasadową organizmu
  • burak ćwikłowy łagodzi nieprzyjemne objawy menopauzy
  • opóźnia przedwczesny proces starzenia
  • zapobiega zwapnieniu naczyń krwionośnych
  • wzmacnia system immunologiczny
  • leczy choroby wątroby, nerek
  • reguluje cholesterol
  • zapobiega drętwieniu kończyn
  • zapobiega osteoporozie
  • zapobiegają bólom kręgosłupa i zapaleniu korzonków
  • buraki regulują zaburzenia cyklu miesiączkowego
  • zapobiegają upławom, zapaleniu szyjki macicy
  • leczy skazę moczanową
  • chronią organizm przed zmęczeniem
  • poprawiają kondycję włosów i paznokci
  • zalecany kobietom w okresie menopauzy, kobietom w ciąży
  • zalecany młodzieży, dzieciom w okresie wzrostu oraz niemowlętom

 

 

dobranatury-pl_buraksok

 

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Poniżej przedstawiam małe zestawienie co zawiera 100g przykładowego buraka naukowo stwierdzone 🙂

Zawartość w 100 [g]

Kalorie (wartość energetyczna) – 43 kcal / 180 kJ

Białko – 1,61 g

Tłuszcz ogółem – 0,17 g

Kwasy tłuszczowe nasycone – 0,027 g

Kwasy tłuszczowe jednonienasycone – 0,032 g

Kwasy tłuszczowe wielonienasycone – 0,060 g

Kwasy tłuszczowe omega-3 – 0,005 g

Kwasy tłuszczowe omega-6 – 0,055 g

Kwas foliowy – 109 µg

Kwas pantotenowy –0,155 mg

Węglowodany – 9,56 g

Błonnik pokarmowy – 2,8 g

 

Witamina A – 33 I.U.

Witamina E – 0,04 mg

Witamina K – 0,2 µg

Witamina C – 4,9 mg

Witamina B1 – 0,031 mg

Witamina B2- 0,040 mg

Witamina B3 (PP) – 0,334 mg

Witamina B6 – 0,067 mg

 

 

Wapń – 16 mg

Żelazo – 0,8 mg

Magnez –23 mg

Fosfor – 40 mg

Potas – 325 mg

Sód – 78 mg

Cynk – 0,35 mg

Miedź – 0,08 mg

Mangan – 0,33 mg

Selen – 0,7 µg

Cholesterol – 0 mg 🙂

Fitosterole – 25 mg

 

KILKA SŁÓW OSTRZEŻENIA

  • Nie zaleca się buraków chorym na cukrzycę! – zawierają one dużo cukru i może dojść do gwałtownego podniesienia poziomu cukru we krwi.
  • Osoby z niskim ciśnieniem mogą pić soki z buraków jedynie wieczorem przed snem. W innym przypadku obniżenie ciśnienia może u niskociśnieniowców doprowadzić do nadmiernej senności.
  • Również osoby cierpiące na reumatyzm lub kamicę nerkową, ze względu na dużą zawartość szczawianów, zaostrzających te choroby powinni unikać ich spożywania lub przyprawiać buraki sporą ilością liści laurowych. Szczawiany znajdują się głównie w liściach.

 

 

dobranatury-pl_buraczkowo

 

PRZEPISY

Podaję tylko kilka spośród wielu przepisów z wykorzystaniem buraka, gdyż w kuchni ma on zastosowanie równie szerokie jak jego właściwości 🙂

 

► Barszcz ukraiński

Składniki:

4 porcje

5 łyżek suchej białej fasoli np. piękny Jaś

2 listki laurowe

1 ząbek czosnku

3 średnie buraczki

włoszczyzna (1 marchewka, 1/2 pietruszki, kawałek pora i białej kapusty)

1/2 cebuli

2 ziemniaki

3 łyżki posiekanej natki pietruszki

2 łyżki przecieru pomidorowego

2 łyżki soku z cytryny

1/2 szklanki śmietany 18%

1 łyżka mąki

Przygotowanie:

Fasolę opłukać, zalać 1 szklanką wody, posolić i zagotować. Odstawić z ognia, przykryć i zostawić na 2 godziny. Ugotować do miękkości w tej samej wodzie z dodatkiem obranego czosnku i listków laurowych. W razie konieczności dolać wody.

Buraczki umyć, osuszyć, każdy zawinąć w folię aluminiową, ułożyć na blasze do pieczenia i piec do miękkości w piekarniku nagrzanym do 200 stopni, przez około 1 godzinę. Obrać i zetrzeć na dużych oczkach tarki.

Dodać obraną pietruszkę, obraną oraz pokrojoną na cienkie plasterki marchewkę i gotować przez 10 minut. Dodać pokrojonego na cienkie paseczki pora, posiekaną kapustę, pokrojoną w drobną kosteczkę cebulę oraz obrane i pokrojone w kosteczkę ziemniaki.  Zagotować, dodać fasolkę wraz z wywarem i gotować przez ok. 10 minut, do miękkości warzyw.

Dodać starte buraczki, natkę pietruszki oraz przecier pomidorowy, zagotować na małym ogniu. Odstawić z palnika i wlać sok z cytryny.

Do zupy wlać śmietanę wymieszaną z mąką i rozprowadzoną z kilkoma łyżkami zupy. Doprawić solą oraz pieprzem i delikatnie zagotować.

Przepis na wegańską śmietanę z mleka sojowego znajdziecie tutaj: Śmietana wegańska lub możecie kupić w sklepie gotową, jak wolicie.

 

►Kwas buraczany

Składniki:

Na około 4 porcje

1 kg czerwonych buraków

3 ząbki czosnku

1 listek laurowy

2 ziarenka pieprzu

3 szklanki wody mineralnej lub zwykłej przegotowanej i ostudzonej

1 łyżka soli

Przygotowanie:

Buraki umyć i cieniutko obrać (najlepiej w rękawiczkach gumowych). Można też ich nie obierać, tylko dokładnie wyszorować, odciąć stwardniałe końce.

Buraki pokroić na kawałki i włożyć do dużego słoika lub dwóch mniejszych, docisnąć. Dodać czosnek, liść laurowy oraz pieprz.

Zalać wodą wymieszaną z solą, całkowicie przykrywając buraczki. Potrząsnąć delikatnie słoikiem aby pozbyć się pęcherzy powietrza, jeszcze raz docisnąć buraczki.

Słoik zamknąć i zostawić na kilka dni w temperaturze pokojowej do czasu aż rozpocznie się fermentacja (na wierzchu zgromadzi się piana).

Słoik odstawić do chłodnego pomieszczenia np. piwnicy lub do lodówki – optymalna temperatura do kiszenia to około 10 stopni, nie może spaść poniżej 0 stopni C. Po kilu dniach otworzyć słoik, zebrać pianę i wykorzystać ukiszone buraczki wraz z sokiem do barszczyku, surówek i innych dań.

 

► Sałatka z pęczaku z pieczonym buraczkiem

Składniki:

200 g kaszy pęczak

3 buraczki czerwone ( średniej wielkości )

5-6 ogórków kiszonych

1 cebula

pęczek koperku

150 g jogurtu naturalnego

1-2 łyżki majonezu

sól, pieprz

Przygotowanie:

Buraczki umyć i osuszyć. Owinąć każdy buraczek w papier do pieczenia i ułożyć na blasze. Piec w piekarniku rozgrzanym do temperatury 160°C przez około 1,5 godziny. Ja buraczki piekę zazwyczaj przy okazji pieczenia czegoś więcej. Upieczone buraczki pozostawić do ostygnięcia.

Kaszę ugotować w lekko osolonej wodzie, wg zaleceń na opakowaniu. Ugotowaną kaszę przelać zimną wodą, pozostawić aż ocieknie z wody i wystygnie.

Ogórki kiszone, cebulę oraz pieczone buraczki pokroić w kostkę. Koperek drobno posiekać.

Kaszę wymieszać z koperkiem i warzywami. Połączyć jogurt z majonezem, w proporcji wedle upodobań. Sos jogurtowo-majonezowy dodać do sałatki – wymieszać. Doprawić do smaku solą i pieprzem.

 

►Ciasto czekoladowe z buraków

Składniki:

50 g kakao

175 g mąki pszennej

1,5 łyżeczki proszku do pieczenia

200 g drobnego cukru do wypieków

250 g ugotowanych buraczków, zmiksowanych na puree

3 duże jajka

200 g oleju słonecznikowego lub rzepakowego

100 g deserowej lub gorzkiej czekolady bardzo drobno posiekanej

Wszystkie składniki powinny być w temperaturze pokojowej.

Przygotowanie:

Do naczynia przesiać mąkę pszenną, kakao, proszek do pieczenia i cukier. Wymieszać, odłożyć.

W malakserze (lub blenderem) zmiksować do gładkości puree z ugotowanych buraczków, jajka i olej. Do zmiksowanych mokrych składników dodać przesiane suche składniki i wymieszać rózgą kuchenną do połączenia. Dodać drobniutko posiekaną czekoladę, wymieszać.

Dno tortownicy o średnicy 23 cm wyłożyć papierem do pieczenia. Przelać ciasto. Piec w temperaturze 160 – 170ºC przez około 40 – 45 minut lub do tzw. suchego patyczka. Wyjąć, wystudzić, po wierzchu rozprowadzić gęstniejącą polewę czekoladową.

 

KOSMETYKI

Kosmetyka to przede wszystkim zastosowanie buraka „wewnętrznie” w postaci soku, kwasu lub tabletek z wyciągiem z buraka. Dlatego nie będę się nad tym rozpisywał a zainteresowanych odsyłam do apteki lub jeszcze raz proszę przeczytać właściwości buraka i stosować go na stałe w swojej kuchni pod różnymi postaciami od soku zaczynając poprzez różnego rodzaju sałatki, dania główne jak np. zamieszczone na moim blogu Kotlety z buraka na deserach kończąc.

 

Kanał RSS
Facebook
Instagram

Zobacz też podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *